Nhớ ngày sinh nhật cuối cùng của Bác

Năm mươi mốt năm về trước, nhà thơ Tố Hữu đã bồi hồi, xúc động thốt lên như một thói quen rất tự nhiên - mừng sinh nhật Bác tuổi tám mươi. Nhưng đằng sau sự bồi hồi xúc động ấy là nỗi đau nức nở bởi vì Bác đã mãi mãi đi xa, Bác đã “đi gặp cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác”. Bác chỉ ở bên chúng ta 79 mùa xuân và ngày 19 tháng 5 năm 1969 là kỷ niệm sinh nhật lần cuối cùng của Bác.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm bộ đội phòng không-không quân (16/2/1969).

“Tôi viết bài thơ mừng thọ Bác

 Năm nay vừa tuổi tám mươi tròn

 Chắc như thường lệ. Người đi vắng

 Để mọi lời ca tặng nước non.”

Tháng 5 năm 1989, nhân dịp kỷ niệm 89 năm ngày sinh của Bác, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật đã xuất bản lần đầu tiên cuốn sách “Bác Hồ viết Di chúc”. Cuốn sách là hồi ký của Vũ Kỳ, do Thế Kỷ ghi.

Đồng chí Vũ Kỳ là người có vinh dự được làm người giúp việc cho Bác gần đúng một phần tư thế kỷ ( từ cuối năm 1945 cho tới khi Bác qua đời). Hầu như ngày nào đồng chí Vũ Kỳ cũng ghi nhật ký. Những sự kiện quan trọng được ghi chính xác tới từng phút và đây chính là thuận lợi cho việc viết lại những năm tháng được sống bên cạnh Bác.

Tập hồi ký là những trang viết chân thực, kể về một việc làm thiêng liêng của lãnh tụ, một bậc vĩ nhân do chính người thư ký riêng gần gũi kể lại. Những trang gần cuối của hồi ký kể lại chi tiết ngày 19 tháng 5 năm 1969 của Bác đã làm xúc động lòng người:

“…Ngày 15 tháng 5 lại đến. Đó là một ngày cũng như bao ngày khác, cũng với nắng, với gió, cũng với bầu trời mặt đất ấy… Nhưng sao mà nó thiêng liêng thế! Kể từ ngày 19 tháng 5 năm 1946, lần đầu tiên Nhân dân ta kỷ niệm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng năm cứ đến ngày đó, toàn dân tộc lại như được sống những giờ phút đặc biệt, niềm vui lâng lâng, tâm hồn phơi phới, với lòng tự hào chính đáng của người dân một nước độc lập, tự do.

Được sống gần Bác từ những ngày ăn cơm độn sắn, từng được theo chân Bác đi nhiều nước, tôi cảm nhận một cách sâu sắc cái kỳ diệu của ngày 19 tháng 5.

Sáng ngày 19 tháng 5 năm 1969 tôi lại dạy sớm...

5 giờ 30, tôi đưa các con tôi và các con đồng chí Cẩn đến chúc thọ Bác.

Khi chúng tôi đến nhà sàn thì Bác đã dậy và đang luyện tập. Bác ngồi ở bàn, ném bóng vào cái giỏ đựng giấy ở góc nhà, rất kiên trì, rất cố gắng. Tôi dừng lại một lát và bỗng cảm thấy trong lòng trào lên một nỗi niềm xúc động vô hạn. Bác đang chuẩn bị ra đi, nhưng Bác vẫn còn muốn ở lại thêm với con cháu, vì sự nghiệp cách mạng chưa hoàn thành, miền Nam chưa giải phóng, Tổ quốc chưa thống nhất.

Đúng 9 giờ, Bác ngồi vào bàn làm việc với bản tài liệu “Tuyệt đối bí mật” trước mặt. Bên ngoài nắng sớm và gió nhẹ làm rung rinh hoa lá. Những chùm hoa phượng nở sớm, đỏ rực rỡ. Mặt hồ lăn tăn, láp lánh ánh mặt trời. Một làn gió làm bay những sợi tóc bạc của Bác, Bác ngồi đó, tựa lưng vào thành ghế thoải mái, ung dung, nét suy tư hiện lên trên vầng trán rộng.

Hôm nay, Bác xem xét kỹ lại toàn bộ các bản viết của Người trong bốn năm qua, nhưng chỉ chữa thêm ba chỗ ở phần mở đầu.

Trong câu “nhưng tinh thần, đầu óc vẫn sáng suốt như thường”. Bác khẳng định lại bằng câu: “nhưng tinh thần, đầu óc vẫn rất sáng suốt”. Đúng là phải rất sáng suốt ở tuổi 79 mới có thể để lại một bản Di chúc có tầm vóc lớn lao và giá trị nhiều mặt như thế.

Trong câu “Khi người ta đã ngoại 70 tuổi…”, Bác bỏ chữ “tuổi” và thay bằng chữ “xuân”. Bác dùng chữ “sẽ” thay cho chữ “phải” trong câu: “phòng khi tôi phải đi gặp các cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác”.

Đúng 10 giờ, tôi báo cáo với Bác trưa nay nhân kỷ niệm sinh nhật Bác, hai cháu Nguyễn Thị Châu và Phan Thị Quyên sẽ vào ăn cơm với Bác. Bác gật đầu tỏ vẻ hài lòng rồi bảo tôi:

- Chú mời chú Tô trưa nay sang cùng tiếp khách với Bác.

Khi tôi đã xuống đến cầu thang, Bác còn gọi lại hỏi:

- Cháu Trỗi hy sinh cách đây đã gần 5 năm rồi đấy chú nhỉ?

Tôi báo cáo với Bác:

- Thưa Bác! Anh Trỗi hy sinh ngày 16 tháng 10 năm 1964, đến nay đã gần 5 năm.

Trầm ngâm một lúc, Bác bảo đồng chí Cẩn nấu món ăn theo kiểu Nam Bộ để hai cháu miền Nam ăn cho ngon miệng.

Bữa cơm trưa ngày 19 tháng 5 ấy có ai ngờ lại là ngày 19 tháng 5 cuối cùng trong cuộc đời 79 mùa xuân của Bác Hồ. Bữa cơm đã diễn ra thật ấm cúng, thân tình: Bác ngồi ở đầu bàn, Phan Thị Quyên ngồi bên trái Bác, Nguyễn Thị Châu ngồi bên phải Bác, cạnh anh Phạm Văn Đồng. Thế là gần đủ cả ba thế hệ, có cả ba miền: miền Bắc, miền Trung, miền Nam.

Hôm ấy, Bác ăn ngon miệng, vừa ăn, vừa trò chuyện rất vui.

Buổi chiều, 14 giờ, các bác sĩ đến thăm bệnh cho Bác. Sau đó, Bác lên nhà sàn viết thư khen các cháu thiếu niên Hợp tác xã Măng non, thôn Phú Mẫn, xã Hàm Sơn, huyện Yên Phong, tỉnh Hà Bắc đã có nhiều cố gắng trong việc chăm sóc tốt trâu bò. Trong thư có đoạn viết: “Các cháu tuy tuổi còn nhỏ, cũng có thể làm những việc ích nước lợi dân. Các cháu là những người chủ nhân tương lai của nước nhà, của hợp tác xã”.

Suốt 24 năm làm Chủ tịch nước, hầu như năm nào Bác cũng gửi thư cho các cháu thiếu niên, nhi đồng. Và đây là thư cuối cùng Bác Hồ gửi cho thiếu nhi Việt Nam.

Mùa thu đã đến, có ai ngờ lại là mùa thu cuối của cuộc đời Bác Hồ còn ở lại với đất nước. Khắp nơi bắt đầu sôi nổi phong trào thi đua chào mừng Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2 tháng 9.”

Cứ mỗi dịp tháng 5 về, hàng triệu trái tim người Việt và bạn bè trên khắp thế giới luôn bồi hồi, tưởng nhớ về Chủ tịch Hồ Chí Minh – anh hùng giải phóng dân tộc và là nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam.Và ngày 19 tháng 5 là một ngày đặc biệt - ngày sinh nhật Bác.

Sinh nhật Bác Hồ năm 1969 diễn ra bình thường như những ngày làm việc của Bác và tất cả mọi người đều không ai nghĩ rằng đó là dịp kỷ niệm sinh nhật Bác lần cuối cùng.

Sáng 19 tháng 5 Bác vẫn dạy sớm như mọi ngày và vẫn kiên trì luyện tập. “Bác ngồi ở bàn, ném bóng vào cái giỏ đựng giấy ở góc nhà, rất kiên trì, rất cố gắng.” nâng cao sức khỏe để “được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa.” Và cũng giống như những năm trước đúng 9 giờ sáng - khởi đầu của giờ tâm linh “Bác ngồi vào bàn làm việc với bản tài liệu “Tuyệt đối bí mật” trước mặt”.

Bác bắt đầu viết bản tài liệu “Tuyệt đối bí mật”(sau này Đảng ta gọi là “Di chúc”) từ ngày mồng 10 tháng 5 năm 1965 cho đến ngày 15 tháng 5 năm 1969 thì xong. Bản Di chúc này được Bác đánh máy gồm 3 trang giấy. Cuối bản Di chúc có chữ ký của Bác và chữ ký chứng kiến của Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng đồng chí Lê Duẩn. Năm 1966,1967 cũng vào dịp sinh nhật Bác đọc lại bản Di chúc và sửa thêm mấy dòng bên cạnh. Tháng 5 năm 1968 Bác viết bổ sung thêm một số đoạn,gồm 6 trang viết tay.Và vào dịp sinh nhật cuối cùng của cuộc đời mình ngày 10 tháng 5 năm 1969 Bác viết lại toàn bộ đoạn mở đầu của Di chúc gồm một trang viết tay tại mặt sau của bản tin tham khảo đặc biệt của Thông tấn xã Việt Nam.

“Hôm nay, Bác xem xét kỹ lại toàn bộ các bản viết của Người trong bốn năm qua, nhưng chỉ chữa thêm ba chỗ ở phần mở đầu.” Một điều rất lạ, là nhân dịp sinh nhật của mình Bác lại viết và sửa Di chúc. Kỷ niệm ngày sinh nhưng Bác không nghĩ cho riêng mình, mà chỉ đau đáu một lòng nghĩ đến nước, đến dân. “Quên nỗi mình đau để nhớ chung” Để chuẩn bị cho sự ra đi Bác đã sáng suốt, chủ động “để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng”, “gửi lời chào thân ái đến các đồng chí, các bầu bạn, và các cháu thanh niên, nhi đồng quốc tế”, “ mong muốn cuối cùng” “là:Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới.”Di chúc của Bác là một văn kiện lịch sử vô giá, là lời căn dặn tình cảm thiết tha, là niềm tin sâu sắc của Bác đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta và các thế hệ mai sau. Di chúc của Bác đã trở thành cương lĩnh hành động của toàn Đảng, toàn dân ta trong sự nghiệp xây dựng bảo vệ Tổ quốc cũng như trong công cuộc đổi mới vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Di chúc của Bác vẫn mãi mãi soi rọi con đường chân lý không những cho Nhân dân ta mà còn cho tất cả những dân tộc trên thế giới đang đấu tranh cho tự do, độc lập, hòa bình, công lý và hạnh phúc của loài người.

Năm 1946, khi được phỏng vấn Bác đã trả lời các nhà báo: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi". Là một người giản dị, khiêm nhường và tiết kiệm cho nên mỗi khi đến dịp sinh nhật mình Bác thường bảo thư ký xếp lịch cho mình đi công tác để tránh sự tổ chức, chúc tụng linh đình tốn thì giờ tiền bạc của Nhân dân. Không bao giờ Bác lấy cuộc sống vật chất làm cứu cánh, mà lấy cuộc sống giản dị, tiết kiệm, thanh bạch vì nước, vì dân cho cuộc đời mình. Xtenly Mabidela- Hội đồng Cách mạng Đại hội dân tộc Phi đã xúc động khi đến thăm ngôi nhà sàn Bác ở: “ Một khu nhà ở đơn sơ, một chiếc gường giản dị. Người sống một cuộc sống vô cùng khiêm tốn trong lúc chính Người có thể sống như một ông vua. Người luôn xứng đáng là một tấm gương cho mọi thời đại cách mạng. Đó là một con người suốt đời hoạt động cho cuộc sống ngày càng tốt hơn, không chỉ cho Nhân dân Việt Nam, mà cho người châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh và ở khắp mọi nơi còn có sự bất công.”

Dịp sinh nhật năm 1969, vì lý do sức khỏe Bác không thể đi công tác như mọi năm nên Bác làm việc tại nhà sàn (trong khu Phủ Chủ tịch).Vì biết được Bác không thích tổ chức yến tiệc linh đình nên chỉ có con của đồng chí Vũ Kỳ và đồng chí Cẩn đến chúc thọ Bác. Đến trưa, khi đồng chí Vũ Kỳ “báo cáo với Bác trưa nay nhân kỷ niệm sinh nhật Bác, hai cháu Nguyễn Thị Châu và Phan Thị Quyên sẽ vào ăn cơm với Bác. Bác gật đầu tỏ vẻ hài lòng”. Bác đồng ý hai cháu Nguyễn Thị Châu và Phan Thị Quyên vào ăn cơm trưa với Bác vì hai chị là người miền Nam ra thăm miền Bắc mà miền Nam luôn ở trong tim Bác. Bác luôn chu đáo, quan tâm tới người khác, “Bác bảo đồng chí Cẩn nấu món ăn theo kiểu Nam Bộ để hai cháu miền Nam ăn cho ngon miệng”. “Bữa cơm đã diễn ra thật ấm cúng, thân tình,” “Bác ăn ngon miệng, vừa ăn, vừa trò chuyện rất vui.” Vì bữa ăn “gần đủ cả ba thế hệ, có cả ba miền: miền Bắc, miền Trung, miền Nam”.

Buổi chiều, 14 giờ, sau khi được các bác sĩ đến thăm bệnh xong, Bác viết thư khen các cháu thiếu niên Hợp tác xã Măng non, thôn Phú Mẫn, xã Hàm Sơn, huyện Yên Phong, tỉnh Hà Bắc đã có nhiều cố gắng trong việc chăm sóc tốt trâu bò. Suốt 24 năm làm Chủ tịch nước, Chủ tịch Đảng hầu như năm nào Bác cũng gửi thư cho các cháu thiếu niên, nhi đồng. Bác luôn giành tình thương yêu và sự quan tâm cho thế hệ măng non của đất nước. Và đây là thư cuối cùng Bác Hồ gửi cho thiếu nhi Việt Nam.Trong thư Bác đã động viên và khen ngợi: “Các cháu tuy tuổi còn nhỏ, cũng có thể làm những việc ích nước lợi dân. Các cháu là những người chủ nhân tương lai của nước nhà, của hợp tác xã”.

Ngày 19 tháng 5 năm 1969 - một ngày đặc biệt- ngày kỷ niệm sinh nhật của mình nhưng Bác vẫn coi như một ngày làm việc bình thường bởi vì Bác khác với nhiều lãnh tụ, Bác chọn cho mình một cuộc sống bình dị như đại đa số người dân bình thường, không tách biệt, không vương giả. Mặc dù, tuổi cao, sức yếu, bệnh nặng nhưng Bác không cho phép mình được nghỉ ngơi. Bằng ý chí và nghị lực phi thường Bác đã vượt lên hoàn cảnh, tự tạo cho mình một cuộc sống toàn vẹn: sáng sớm dậy tập thể dục, gặp gỡ các cháu thiếu nhi, tiếp khách và cùng dùng cơm trưa, kiểm tra sức khỏe, viết thư cho các cháu thiếu niên.

Đọc những trang hồi ký xúc động kể lại ngày sinh nhật cuối cùng của cuộc đời Bác, chúng ta càng thương, kính trọng Bác hơn. Bác đã giành cả cuộc đời mình để phấn đâú cho mục tiêu: tất cả vì hạnh phúc của Nhân dân, tất cả vì con người. “Cuộc đời của chủ tịch Hồ Chí Minh như ánh sáng. Đó là tấm gương tuyệt vời về chí khí cách mạng kiên cường, tinh thần độc lập tự chủ, lòng nhân đạo và yêu mến Nhân dân thắm thiết, đạo đức chí công vô tư, tác phong khiêm tốn giản dị. Tư tưởng và đạo đức cao cả của Người mãi mãi soi sáng và nâng cao tâm hồn chúng ta”

19 tháng 5 năm 1890 - 19 tháng 5 năm 2021, đã 131 năm! Cho dù thời gian có chảy trôi như thế nào đi chăng nữa, thì trong tâm khảm mỗi người Việt Nam, khi tháng Năm về lại xúc động, bồi hồi xen lẫn tự hào nhớ về sinh nhật Bác kính yêu. Để tỏ lòng biết ơn và yêu kính Bác mỗi chúng ta hãy tự dặn lòng:

“Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

 Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

 Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi 

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.''

Nguồn: mt.gov.vn
Bài viết liên quan
Liên kết website
Thông kê truy cập
Lượt truy cập hiện tại : 13
Hôm nay : 5.768
Hôm qua : 8.693
Tháng 08 : 14.461
Năm 2021 : 1.178.360