Các Trung tâm quản lý giao thông tuyến (TMC) hỗ trợ theo dõi tình hình giao thông, kết nối thông tin, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức xử lý sự cố kịp thời.Hệ thống quản lý giao thông thông minh (ITS) được đưa vào khai thác trên cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong từ ngày 15/8/2026, góp phần nâng cao năng lực giám sát, phát hiện và xử lý các tình huống phát sinh trên tuyến.
Tăng cường giám sát,chủ động điều hành bằng công nghệ
Hệ thống quản lý giao thông thông minh (ITS) đã được đưa vào hoạt động, phục vụ quản lý, vận hành, khai thác tuyến cao tốc đoạn Chí Thạnh - Vân Phong từ ngày 15/8/2026. Việc đưa hệ thống ITS và các Trung tâm quản lý giao thông tuyến (TMC) vào khai thác đánh dấu bước tiến trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào hoạt động quản lý đường cao tốc.
Ưu thế nổi bật của phương thức quản lý này là tăng cường khả năng giám sát, theo dõi tình hình giao thông, hỗ trợ phát hiện nhanh chóng các sự cố phát sinh trên tuyến. Thông tin được tiếp nhận kịp thời, tạo cơ sở để cơ quan quản lý đường bộ chủ động nắm bắt tình hình, chỉ đạo điều hành và tổ chức phương án xử lý phù hợp.
Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào hoạt động kiểm tra, tuần đường trực tiếp, việc ứng dụng hệ thống công nghệ giúp tăng cường khả năng giám sát, kết nối thông tin và phối hợp giữa các đơn vị. Qua đó, rút ngắn thời gian từ khi sự cố xảy ra, được phát hiện đến khi triển khai các biện pháp khắc phục, bảo đảm giao thông.
Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, nguy cơ sạt lở, ngập úng và các sự cố bất thường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác đường cao tốc, việc có hệ thống giám sát và trung tâm điều hành hỗ trợ là lợi thế quan trọng. Công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực phát hiện mà còn hỗ trợ quá trình chỉ đạo, huy động nhân lực, phương tiện và tổ chức xử lý nhanh chóng, đồng bộ.
Lực lượng chức năng huy động máy móc, nhân lực khẩn trương thu dọn đất đá sạt lở tại Km1288+170 - Km1288+240, cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong, bảo đảm giao thông.
Chuẩn hóa quy trình, nâng cao hiệu quả xử lý sự cố
Cùng với đầu tư hạ tầng công nghệ, việc ban hành quy trình xử lý sự cố giao thông trên đường cao tốc, trong đó phân loại mức độ sự cố và xác định trình tự xử lý, cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan, đã tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, vận hành, khai thác.
Việc chuẩn hóa quy trình giúp các đơn vị chủ động triển khai nhiệm vụ ngay khi phát hiện sự cố, từ tiếp nhận thông tin, đánh giá mức độ ảnh hưởng, tổ chức phân luồng, huy động lực lượng, thiết bị đến khắc phục hiện trường và thông xe trở lại.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi hiệu quả xử lý sự cố trên đường cao tốc không chỉ phụ thuộc vào khả năng phát hiện mà còn nằm ở tốc độ truyền tải thông tin, năng lực chỉ đạo và sự phối hợp giữa các lực lượng. Khi hệ thống ITS, TMC được kết hợp với quy trình xử lý thống nhất, các khâu trong quá trình ứng phó được kết nối chặt chẽ hơn, hạn chế độ trễ trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Thực tiễn này cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đưa công nghệ vào hoạt động quản lý mà còn là đổi mới phương thức điều hành, tổ chức thực hiện, nâng cao tính chủ động và hiệu quả phối hợp. Đây cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Sau 47 phút kể từ khi phát hiện sự cố sạt lở tại Km1288+170 - Km1288+240, cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong đã thông xe được một làn; đến 10h25 ngày 12/11, giao thông được khôi phục hoàn toàn.
Phát huy hiệu quả trong ứng phó, khắc phục sự cố thiên tai
Hiệu quả ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, vận hành cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong được thể hiện rõ qua công tác ứng phó, khắc phục các điểm sạt lở trong đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 11/11/2026 đến ngày 12/11/2026 tại khu vực miền Trung.
Do ảnh hưởng của mưa lớn, một số vị trí trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn Chí Thạnh - Vân Phong, xảy ra sạt lở taluy dương, xói lở mái taluy, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động giao thông. Ngay khi nhận được thông tin, Cục Đường bộ Việt Nam đã kịp thời chỉ đạo Khu Quản lý đường bộ III phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai công tác ứng phó, khắc phục, nhanh chóng bảo đảm giao thông trên tuyến.
Cụ thể, vào lúc 05h13 ngày 12/11/2026, tại Km1288+170 - Km1288+240 (phải tuyến), đất đá từ taluy dương sạt xuống mặt đường, có vị trí cao từ 0,3 m đến 1,3 m, khiến phương tiện không thể lưu thông qua làn đường bị ảnh hưởng.
Ngay sau khi phát hiện sự cố, Cục Đường bộ Việt Nam đã chỉ đạo Khu Quản lý đường bộ III đôn đốc đơn vị quản lý, bảo dưỡng thường xuyên phối hợp với Ban Quản lý dự án 7 và lực lượng chức năng triển khai phân luồng giao thông, hướng dẫn phương tiện lưu thông theo hướng từ Bắc vào Nam ra Quốc lộ 1 tại nút giao Chí Thạnh và nhập lại cao tốc tại nút giao Nguyễn Hữu Thọ; đồng thời huy động máy móc, nhân lực khẩn trương hót dọn đất đá sạt lở.
Đáng chú ý, chỉ sau 47 phút kể từ khi phát hiện sự cố, tuyến đường đã thông xe được một làn. Đến 10h25 cùng ngày, toàn bộ đất đá được thu dọn, mặt đường được vệ sinh, bảo đảm thông xe hoàn toàn. Như vậy, chưa đầy 6 tiếng sau khi phát hiện sự cố, tuyến đường đã được khôi phục lưu thông bình thường.
Cũng trong sáng 12/11/2026, tại Km1287+750 - Km1287+850 (phải tuyến), xảy ra sạt lở taluy dương, đất tràn lên mặt đường với chiều cao khoảng 30 cm, gây ách tắc giao thông từ 5h13’. Đơn vị quản lý đường bộ đã chỉ đạo nhà thầu bảo dưỡng thường xuyên khẩn trương xử lý, đến 06h00 cùng ngày, sau chưa đầy một giờ, vị trí này đã thông xe hoàn toàn.
Tại cầu Suối Máng (Km1285+260), xảy ra xói lở mái taluy mố M1. Lực lượng chức năng đã sử dụng máy xúc điều chỉnh dòng chảy phía dưới lòng cầu, kết hợp bố trí các cấu kiện bê tông để ngăn hố xói phát triển. Trong quá trình xử lý, giao thông trên mặt cầu vẫn được duy trì bình thường.
Việc nhanh chóng phát hiện, tổ chức phân luồng và huy động lực lượng xử lý tại các vị trí sạt lở cho thấy hiệu quả của phương thức quản lý có sự hỗ trợ của công nghệ, kết hợp với chỉ đạo quyết liệt và phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị. Đặc biệt, việc khôi phục lưu thông chỉ sau 47 phút tại vị trí sạt lở lớn và thông xe hoàn toàn tại một vị trí khác sau chưa đầy một giờ là những kết quả cụ thể, phản ánh năng lực ứng phó và xử lý sự cố ngày càng được nâng cao.
Chuyển đổi số tạo nền tảng quản lý đường cao tốc hiện đại
Thực tiễn xử lý sự cố trên cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong cho thấy hiệu quả của việc kết hợp giữa công tác chỉ đạo sát sao của các cấp (Chính phủ, Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam) với ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống giám sát giao thông, công tác quản lý, tuần kiểm và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị.
Ưu thế của mô hình quản lý này thể hiện ở khả năng giám sát, phát hiện sự cố kịp thời; hỗ trợ kết nối thông tin, chỉ đạo điều hành; chuẩn hóa quy trình phối hợp và rút ngắn thời gian tổ chức khắc phục. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống phát sinh mà còn góp phần hạn chế thời gian gián đoạn giao thông, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.
Từ thực tiễn trên có thể thấy, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước tạo nền tảng cho phương thức quản lý, vận hành đường cao tốc hiện đại, chủ động và hiệu quả hơn. Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai, phát huy hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, hướng tới mục tiêu bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt và liên tục trên các tuyến cao tốc.
Sơ đồ phân công trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa Cục Đường bộ Việt Nam, Khu Quản lý đường bộ, Văn phòng Quản lý đường bộ, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan trong ứng phó thiên tai gây đứt đường, bảo đảm rõ người, rõ việc, huy động kịp thời nguồn lực và Quy trình 8 bước xử lý sự cố giao thông trên đường bộ cao tốc do Cục Đường bộ Việt Nam quản lý, từ phát hiện, tiếp nhận thông tin đến tổ chức khắc phục, khôi phục giao thông và báo cáo, lưu trữ, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, rút ngắn thời gian xử lý sự cố.
