Công tác cán bộ qua những lời dạy của Bác

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, “cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù có tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt. Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong Nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được”(2). Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây có giá trị. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng người có ích cho công việc chung. Để làm được điều đó, Người cũng chỉ ra một số việc sau:

Phải biết rõ cán bộ. Biết không phải theo mối quan hệ thân quen, họ hàng thân tộc, anh em, bầu bạn, mà biết rõ là cần có cách nhìn nhận, đánh giá về quá trình học tập, công tác, năng lực sở trường, về phẩm chất đạo đức và năng lực trí tuệ để bố trí công việc cho hợp lý. Một thực tế cho thấy khi bầu cử đại biểu ở một số cấp, người trực tiếp cầm lá phiếu thực hiện quyền bầu cử của mình nhưng chưa biết rõ về người được bầu như thế nào. Người nói: “Đảng ta chưa thực hành cách thường xuyên xem xét cán bộ. Đó là một khuyết điểm to”(4); và theo Người, “mỗi lần xem xét lại nhân tài, một mặt thì tìm thấy nhân tài mới, một mặt khác những người hủ hóa cũng lòi ra”(5).

Phải cất nhắc cán bộ một cách đúng đắn. Cất nhắc (đề bạt, bổ nhiệm) cán bộ thể hiện sự quan tâm, động viên, thúc đẩy sự nỗ lực của cá nhân cán bộ được cất nhắc, bên cạnh đó còn cổ vũ, làm gương cho cán bộ cấp dưới noi theo, tiếp tục phấn đấu rèn luyện để sớm được tổ chức tín nhiệm. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Khi cất nhắc một cán bộ, phải xét rõ người đó có gần gũi quần chúng, có được quần chúng tin cậy, mến phục không. Lại phải xem người ấy xứng với việc gì. Nếu người có tài mà dùng không đúng tài của họ, cũng không được việc” (6). Người lưu ý thêm: “Nếu cất nhắc không cẩn thận, không khỏi đem người bô lô ba la, chỉ nói mà không biết làm, vào những địa vị lãnh đạo. Như thế rất có hại” (7); đồng thời cũng chỉ rõ: “Trước khi cất nhắc cán bộ, phải nhận xét rõ ràng. Chẳng những xem xét công tác của họ, mà phải xét cách sinh hoạt. Chẳng những xem xét cách viết, cách nói của họ, mà còn phải xem xét việc làm của họ có đúng với lời nói, bài viết của họ không” (8).

Phải khéo dùng cán bộ. Cán bộ trước hết cũng là một con người, mà đã là người thì ai cũng đều có cái ưu, cái khuyết, có năng lực, sở trường riêng. Do đó, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, muốn sử dụng cán bộ hiệu quả, phải đặt cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường của họ. Người nói: “Không có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay. Vì vậy, chúng ta phải khéo dùng người, sửa chữa những khuyết điểm cho họ”(9). Khéo dùng người được khẳng định là khoa học dùng người, được nâng lên tầm quan trọng là “nghệ thuật dùng người” và theo Bác, sử dụng cán bộ đừng nên: “Thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao. Thành thử hai người đều lúng túng”(10). Vì thế, nếu biết tùy tài mà dùng thì phát huy được năng lực, sở trường và ngược lại.

Phải phân phối cán bộ cho đúng. Để cơ cấu, điều phối cán bộ cho đúng, điều cốt yếu là phải biết rõ cán bộ về năng lực sở trường, tư cách đạo đức, trí tuệ, sự nhiệt tình, nhạy bén trong công việc, phải nắm rõ đặc điểm địa bàn, cơ quan, đơn vị, tổ chức, xí nghiệp… để bố trí cán bộ cho hợp lý. Cán bộ phải sát dân, gần dân, hiểu dân, tôn trọng ý kiến của Nhân dân, biết lắng nghe dân nói, làm cho dân noi theo, để từ đó dân phục, dân tin yêu, kính trọng thì mới lãnh đạo được. Trong thực tiễn về bố trí cán bộ ở những nơi có biến cố công tác cán bộ xẩy ra, chúng ta cần phải thăm dò, theo dõi, lựa chọn những cán bộ có đủ tâm, đủ tầm, có quan hệ khăng khít với quần chúng nhân dân, tạo ra sự đồng thuận trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thì mới mang lại hiệu quả. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Trong một nơi quan trọng ở thành thị to thì phải phái những cán bộ có quan hệ khăng khít với quần chúng. Họ là người trong quần chúng mà ra, có sáng kiến, tinh thần, chắc chắn, chí khí vững vàng. Phải dùng người đúng chỗ, đúng việc”(11).

Phải giúp cán bộ, giữ gìn cán bộ. Đã là con người thì “nhân vô thập toàn”, cũng có khi mắc phải những khuyết điểm, nhưng điều cốt yếu là có nhận ra khuyết điểm và khắc phục được hay không. Khi cán bộ có khuyết điểm, theo Bác, phải tạo cơ hội cho họ được sửa chữa, tự nhận ra, tự vấn lương tâm để rèn luyện mình trong sáng hơn, không nên vội vàng bêu xấu, hạ bệ mà “phải luôn dùng lòng nhân ái mà giúp đỡ, lãnh đạo cán bộ. Giúp họ sửa chữa những việc sai lầm. Khen ngợi họ lúc họ làm được việc”(12).

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ cũng như những hạt giống, nếu không biết quý cán bộ như người nông dân canh tác không biết giữ hạt giống tốt cho mùa sau thì sẽ thất bại. Trong công tác cán bộ, có những lúc, những nơi phải điều động đi biệt phái, tăng cường, nhưng khi mọi việc đã ổn định thì phải rút cán bộ cũ về, đưa cán bộ mới thay thế kịp thời…

Cục Đường Bộ Việt Nam thực hiện lời dạy của Người…

Những lời dạy của Bác về cán bộ và công tác cán bộ rất mộc mạc, giản dị, dễ hiểu nhưng lại thể hiện rõ tính khoa học, nghệ thuật và tính thực tiễn rất cao. Thời gian qua, Đảng ủy Cục Đường bộ Việt Nam (Cục ĐBVN) đã vận dụng sáng tạo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác cán bộ và thu được nhiều kết quả tích cực; công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ và có nhiều đổi mới, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng.

Trên cơ sở các quy định của Trung ương và yêu cầu thực tiễn của đơn vị, nhiệm kỳ 2025 - 2030, BCH Đảng bộ Cục ĐBVN đã sửa đổi, bổ sung, ban hành nhiều quy định về công tác cán bộ phù hợp với tình hình mới. Quy trình công tác cán bộ được thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch, tạo môi trường để cán bộ cống hiến, trưởng thành và chuẩn bị nguồn cán bộ kế cận. Việc đánh giá cán bộ được thực hiện nghiêm túc, có nhiều điểm mới, theo hướng xuyên suốt, đa chiều, bằng sản phẩm, tiêu chí cụ thể. Chất lượng đội ngũ cán bộ đề bạt, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử cơ bản được nâng lên. Đặc biệt, xác định công tác cán bộ có ý nghĩa hết sức quan trọng nên Ban Chấp hành  Đảng bộ Cục đã xây dựng, và ban hành Nghị quyết số 18/ĐU, ngày 22/12/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong tình hình mới.

 Thời gian tới, để nâng cao chất lượng công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới, cấp ủy các cấp trong toàn Đảng bộ Cục ĐBVN cần tiếp tục quán triệt, nắm vững tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, Nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu về công tác cán bộ. Quán triệt sâu sắc quan điểm: “Công tác cán bộ là then chốt của công tác xây dựng Đảng, là khâu quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị”. Cấp ủy, lãnh đạo và người đứng đầu các đơn vị phải: nêu gương về đạo đức, lối sống, tác phong công tác, phẩm chất, năng lực, uy tín; xác định rõ vai trò, vị trí của mình trước tập thể; gương mẫu, nghiêm chỉnh chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của cấp trên; tổ chức, điều hành cơ quan, đơn vị thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, có chất lượng và đúng quy định; chịu trách nhiệm chính trong việc ra các quyết định, chủ trương, giải pháp cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về quyết định đó; phải xác định rõ trách nhiệm trong việc phát hiện, đào tạo, sử dụng và đánh giá cán bộ; đưa nội dung công tác cán bộ vào chương trình kiểm tra, giám sát thường xuyên, coi đây là tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị, đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân cho toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động.

Hai là, Đổi mới toàn diện công tác quy hoạch, tuyển chọn, bổ nhiệm, đánh giá và sử dụng cán bộ. Xây dựng quy trình và tổ chức thực hiện công tác quy hoạch tổng thể cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của Cục giai đoạn 2026 - 2031 và giai đoạn 2031 - 2036, bảo đảm công khai, minh bạch, liên thông và có tính kế thừa, phát triển. Thực hiện tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ dựa trên năng lực, sản phẩm, hiệu quả công tác, bảo đảm lựa chọn đúng người, đúng việc; tạo môi trường cạnh tranh công bằng, khuyến khích cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ có năng lực đổi mới, tư duy hiện đại được thử thách và phát triển. Đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng định lượng, lấy hiệu quả công việc, sản phẩm đầu ra, mức độ hoàn thành nhiệm vụ làm căn cứ chính; thực hiện đánh giá cán bộ bằng phương pháp đa chiều để đảm bảo khách quan, toàn diện. Chú trọng phát hiện, đào tạo, luân chuyển, điều động, đề bạt, bố trí những cán bộ nữ, cán bộ trẻ, cán bộ có trình độ khoa học, công nghệ để tham gia cấp ủy các cấp. Định kỳ rà soát, điều chỉnh quy hoạch cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới và năng lực thực tiễn.

Ba là, Thực hiện luân chuyển, bổ nhiệm gắn với đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện và phát triển năng lực đội ngũ cán bộ. Xây dựng và thực hiện kế hoạch, lộ trình luân chuyển, bổ nhiệm, biệt phái cán bộ thuộc diện Cục quản lý bảo đảm vừa rèn luyện thực tiễn, vừa không xáo trộn tổ chức, giúp cán bộ phát triển toàn diện qua nhiều môi trường công tác; xây dựng cơ chế khuyến khích cán bộ dám nhận nhiệm vụ khó, địa bàn phức tạp, coi đó là tiêu chí đánh giá bản lĩnh và năng lực lãnh đạo. Kết hợp luân chuyển với tăng cường cán bộ lãnh đạo, quản lý cho những nơi khó khăn, khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, cục bộ, khép kín và trì trệ, tạo ra bước đột phá trong công tác cán bộ. Đổi mới công tác luân chuyển, bổ nhiệm cán bộ, bảo đảm chặt chẽ, dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, công bằng; tiến hành luân chuyển, biệt phái cán bộ từ Cơ quan Cục xuống các đơn vị và ngược lại; khuyến khích các cơ quan đơn vị trực thuộc thực hiện công tác luân chuyển giữa các phòng, đơn vị cơ sở; đối tượng luân chuyển phải thực sự có năng lực và triển vọng phát triển. Xây dựng chương trình đào tạo cán bộ theo vị trí việc làm, gắn lý luận với thực tiễn, nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành và chuyên môn nghiệp vụ; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng quản trị công vụ, chuyển đổi số, quản lý dự án, ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông đường bộ nhất là đường cao tốc; phát triển chương trình đào tạo “cán bộ nguồn”, lựa chọn cán bộ trẻ có năng lực, phẩm chất, bản lĩnh, khát vọng cống hiến để bồi dưỡng đội ngũ kế cận.

Bốn là, Ứng dụng phần mềm quản lý công tác quy hoạch, bổ nhiệm, đánh giá cán bộ theo quy trình chặt chẽ, giảm thủ tục hành chính, tăng tính công khai và kiểm soát; số hóa hồ sơ về công tác tổ chức - nhân sự; hình thành hệ thống phần mềm quản lý nhân sự, hỗ trợ lãnh đạo Cục trong công tác chỉ đạo, giám sát, đánh giá đội ngũ; định kỳ công khai thông tin về công tác cán bộ, bảo đảm dân chủ, minh bạch, phòng ngừa tiêu cực, lợi ích nhóm.

Năm là, Hoàn thiện và thực hiện tốt chính sách cán bộ. Bảo đảm đồng bộ, thống nhất, công bằng trong thực hiện chính sách cán bộ. Cụ thể hoá và công khai hoá chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức; nghiên cứu, đề xuất, sửa đổi, bổ sung một số chế độ, chính sách bảo đảm liên thông, đồng bộ, thống nhất, công bằng và phù hợp với tình hình thực tiễn. Nghiên cứu xây dựng chính sách đặc thù để thu hút, động viên, khuyến khích đội ngũ trí thức, nhà khoa học, nhân tài, người tốt nghiệp thủ khoa, xuất sắc ở trong và ngoài nước vào công tác tại Cục ĐBVN nhằm tạo nguồn cán bộ chất lượng cao.

Sáu là, Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức, cán bộ của Cục ĐBVN chuẩn mực, chuyên nghiệp và đổi mới. Trong đó lựa chọn, sắp xếp, bố trí người làm công tác tổ chức, cán bộ phải đảm bảo phẩm chất, năng lực, có ý thức trách nhiệm cao, luôn làm việc với phương châm “Không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm”. Để có cán bộ tốt, cán bộ giỏi, trước hết phải có người tốt, người giỏi làm công tác tổ chức - cán bộ, thực sự “Đoàn kết, trung thành, trung thực, trong sáng, gương mẫu, chuyên nghiệp, tinh thông”.

Từ (1) đến (12): Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5 NXB CTQG, H. 1995, Tr.269; Tr.54-55; Tr.273; Tr.274; Tr.275; Tr.281