Quản lý, vận hành các trung tâm giám sát, điều hành giao thông các tuyến đường cao tốc.
Đưa công nghệ vào quản lý các tuyến đường huyết mạch
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 71/NQ CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ; Quyết định số 462/QĐ-BXD ngày 21/4/2025 ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Xây dựng; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia kết quả phải được đo bằng năng lực giải quyết bài toán thực tiễn; công nghệ được làm chủ, sản phẩm được chuyển giao, tiêu chuẩn được ban hành. Theo kế hoạch số 08-KH/ĐU ngày 20/8/2025 của Đảng ủy Cục ĐBVN; nhằm hành động cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71/NQ-CP, Cục Đường bộ Việt Nam triển khai các nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lớn về kết cấu hạ tầng đường bộ, vận tải, thanh toán điện tử; ứng dụng IoT trong giao thông thông minh; triển khai thu phí không dừng tại bến xe, bãi đỗ và quản lý, vận hành các trung tâm giám sát, điều hành giao thông các tuyến đường cao tốc...
Nhận thức được vai trò của công nghệ đối với yêu cầu giám sát giao thông 24/7 của hệ thống giao thông thông minh (ITS), Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam (S-RETC) đã triển khai mô hình quản lý, vận hành "3 ca, 4 kíp" huy động tối đa đội ngũ kỹ sư, cán bộ, kỹ thuật công nghệ làm việc liên tục đảm bảo duy trì hoạt động của các Trung tâm giám sát, điều hành giao thông tuyến đường cao tốc (TMC) và hệ thống thiết bị trên tuyến hướng tới mục tiêu: Quản lý tuyến đường và điều tiết các phương tiện giao thông trên đường; xử lý khẩn cấp các sự cố giao thông bất ngờ xẩy ra trên tuyến; giảm thiểu tối đa tai nạn và ùn tắc giao thông trên các tuyến cao tốc…
Song song đó, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam (S-RETC) xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân sự theo vị trí việc làm, được thực hiện qua nhiều đợt tương ứng với tiến độ bàn giao và đưa vào khai thác các tuyến cao tốc: Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Phan Thiết - Dầu Giây, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang và các tuyến khác thuộc địa bàn Khu QLĐB III và Khu QLĐB IV quản lý, đáp ứng kịp thời nhu cầu nhân lực lớn của các TMC.
Ứng dụng trong công tác khảo sát, thiết kế và bảo trì đường bộ.
“Mắt thần” trên cao tốc góp đảm bảo điều tiết ATGT
Theo đó, TMC thực hiện giám sát các đoạn cao tốc thông qua hệ thống “mắt thần” bao gồm các loại 03 camera (FIX, PTZ, VDS) được bố trí với mật độ đảm bảo không bỏ sót bất kì vị trí nào trên đoạn tuyến.
Khi xảy ra sự cố từ vật rơi vãi, vật cản đến hư hỏng phương tiện, tai nạn giao thông hệ thống “mắt thần” được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ báo cáo sự cố đến TMC, từ đó các chuyên viên giám sát sẽ thực hiện quy trình xử lý sự cố, bảo đảm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các phương tiện lưu thông trên đoạn tuyến.
Xe chuyên dụng thực hiện việc thu thập dữ liệu, khảo sát đường bộ.
Số hóa quy trình quản lý, vận hành và giám sát ATGT
Các TMC đóng vai trò là "bộ não" trong hoạt động giám sát và điều hành giao thông. Trung tâm S-RETC đã xây dựng quy trình vận hành kỹ thuật, xử lý sự cố và lưu trữ dữ liệu, số hoá qua từng bước cụ thể, thống nhất cho tất cả các TMC để đảm bảo công tác vận hành ổn định, hiệu quả.
Bên cạnh đó, đối với công tác xử lý sự cố, mọi dữ liệu từ thiết bị trên tuyến như camera giám sát (FIX, PTZ), camera dò xe (VDS), hệ thống truyền dẫn kỹ thuật số (DTS), hệ thống phát hiện sự cố (AID)... đều được truyền về TMC để xử lý, hướng dẫn lái xe qua các biển báo điện tử (VMS, LCS), sắp tới sẽ thông báo qua phương tiện truyền thông đại chúng (VOV giao thông), đồng thời phối hợp ngay với các lực lượng chức năng như cảnh sát giao thông, lực lượng cứu hộ, cứu nạn để nhanh chóng xử lý hiện trường, đảm bảo giao thông thông suốt.
Đồng thời, toàn bộ quá trình này được ghi chép đầy đủ vào các nhật ký vận hành (cả trên phần mềm và sổ sách), tạo thành một hệ thống dữ liệu đồng bộ, có thể truy xuất và kiểm tra chéo, đảm bảo tính minh bạch và khoa học trong điều hành.
Bảo dưỡng định kỳ góp phần nâng cao tuổi thọ và hiệu quả khai thác thiết bị
Song song với đó, công tác bảo dưỡng thường xuyên (BDTX) các thiết bị của hệ thống ITS được Trung tâm xác định là nhiệm vụ then chốt, quyết định đến sự ổn định và hoạt động hiệu quả của toàn hệ thống. Mỗi thiết bị đều có quy trình bảo dưỡng, bảo trì, tần xuất cụ thể tương ứng với đặc thù của từng loại.
Để kiểm soát chất lượng, Trung tâm áp dụng cơ chế đánh giá đa chiều dựa trên thông tin, biên bản và bằng chứng hình ảnh "Trước - Trong - Sau" cho mỗi hồ sơ bảo trì và giám sát kỹ thuật hệ thống. Cách làm này giúp việc quản lý, đánh giá công tác bảo trì trở nên minh bạch, có thể kiểm chứng, từ đó nâng cao hiệu quả duy tu, kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm thiểu rủi ro gián đoạn vận hành.
Hệ thống camera được bố trí với mật độ đảm bảo không bỏ sót bất kì vị trí nào trên đoạn tuyến.
Phối hợp hiệu quả góp phần phục vụ giao thông thông suốt, an toàn
Không chỉ vận hành kỹ thuật, các TMC còn là cầu nối quan trọng với người tham gia giao thông và các cơ quan chức năng Cục Cảnh sát giao thông, Đảm bảo mục tiêu phối hợp giữa các lực lượng C08, Khu QLĐB và Trùng tâm quản lý, vận hành khai thác các tuyến đường cao tốc đảm bảo, an toàn thông suốt.
S-RETC đã xây dựng các hướng dẫn chi tiết về cách thức tiếp nhận và xử lý các cuộc gọi từ người tham gia giao thông, các lái xe… khi gặp sự cố. Các tình huống cụ thể được mô phỏng và hướng dẫn cụ thể cách trả lời đối với các sự cố tai nạn, xe hỏng, cháy nổ, thiên tai... Điều này không chỉ đảm bảo tính chuyên nghiệp mà còn thể hiện sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời đến những người đang tham gia giao thông trên tuyến.
Với những nỗ lực không ngừng trong việc xây dựng tổ chức, bộ máy vận hành đạt chuẩn, số hóa quy trình quản lý và duy tu bảo dưỡng hệ thống bài bản, Trung tâm đã và đang góp phần quan trọng vào sự an toàn và thông suốt của các tuyến cao tốc phía Nam.
Thông qua hệ thống camera phát hiện nhiều xe dừng đỗ trên các đoạn cao tốc, từ đã phối hợp với các lực lượng chức năng xử lý nhằm đảm bảo an toàn giao thông.
Hoạt động này cũng là một bước hiện thực hóa thiết thực Nghị quyết số 71/NQ CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ; Quyết định số 462/QĐ-BXD ngày 21/4/2025 ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Xây dựng; kế hoạch số 08-KH/ĐU ngày 20/8/2025 của Đảng ủy Cục ĐBVN; từ đây, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển KHCN không phải là khái niệm lý thuyết, mà là yêu cầu thực tiễn cấp bách, là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của toàn ngành Đường bộ.
Trên tinh thần đó, tập thể lãnh đạo và cán bộ viên chức, người lao động Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Nam (S-RETC) đã thay đổi tư duy, từ bị động sang chủ động, từ hành chính sang sáng tạo, từ vận hành thủ công sang khai thác hiệu quả nền tảng số, góp phần vào phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ và hiện đại.
