Vậy việc ứng dụng những công nghệ này sẽ thay đổi cách quản lý, kiểm tra và bảo trì hạ tầng giao thông như thế nào? Để tìm hiểu sâu hơn về giải pháp này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Lê Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc, Cục Đường bộ Việt Nam.

PV: Thưa ông, vừa qua, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc phối hợp với Khu Quản lý đường bộ I đưa xe khảo sát chuyên dụng và thiết bị bay không người lái (UAV) vào khảo sát thực địa tại 2 dự án đường Hồ Chí Minh.

Qua thực tế triển khai, những thiết bị này đã mang lại hiệu quả như thế nào trong việc thu thập, đánh giá hiện trạng tuyến đường và công trình giao thông?

Ông Lê Văn Thanh: Với tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của đồng chí Bùi Quang Thái, Bí thư Đảng ủy - Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, chúng tôi xác định việc triển khai Nghị quyết 57 không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội duy nhất, lâu dài để ngành đường bộ chuyển đổi số, tiệm cận với sự phát triển hiện đại của thế giới.

Xe khảo sát dữ liệu mặt đường là công nghệ cực kỳ hiện đại, hiện chỉ một số nước phát triển như Nhật Bản, Úc và Châu Âu sở hữu, và chúng tôi đã làm chủ được công nghệ này. Trong tháng 8, chúng tôi đã phối hợp với Khu Quản lý đường bộ 1 chính thức áp dụng xe này để thu thập dữ liệu phục vụ quản lý bảo trì.

Từ nay đến cuối năm, toàn bộ dữ liệu hệ thống đường bộ do Cục quản lý sẽ được số hóa toàn diện và chuyển lên trung ương, hướng tới công tác bảo trì thông minh, minh bạch hơn.

Về ứng dụng UAV, chúng tôi đã tự xây dựng mô hình AI (trí tuệ nhân tạo) để phân tích dữ liệu cầu, đến nay chúng tôi đã xong phần mềm bước một, dự kiến trong tháng 8 này sẽ hoàn thành phần mềm bước hai.

Kết quả bước đầu cho thấy UAV giúp phân tích chính xác các hư hỏng và khả năng xảy ra sự cố, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho con người khi phải trực tiếp làm việc tại hiện trường. Riêng về quan trắc sạt lở, kết quả cụ thể trong quý III sẽ là cơ sở để xác định các giải pháp phòng ngừa rủi ro do thiên tai gây ra cho người dân.

PV: Như vậy, có thể thấy việc đưa xe khảo sát chuyên dụng và UAV vào thực địa không chỉ giúp rút ngắn thời gian khảo sát, mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý, bảo trì và khai thác hạ tầng đường bộ. Từ những hiệu quả bước đầu này, việc nhân rộng các công nghệ khảo sát hiện đại sẽ là một bước đi đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi số của ngành giao thông.

Vậy lộ trình để triển khai rộng rãi các công nghệ này trên toàn quốc trong thời gian tới sẽ như thế nào, thưa ông?

Ông Lê Văn Thanh: Theo chỉ đạo của Cục trưởng Bùi Quang Thái, Cục Đường bộ là cơ quan quản lý cấp Trung ương nên sẽ đi trước, đi đầu, sau đó hỗ trợ các địa phương.

Theo lộ trình, trong quý III năm nay chúng tôi sử dụng xe khảo sát dữ liệu mặt đường để xử lý các nhiệm vụ của Cục Đường bộ Việt Nam trước. Sau đó, chúng tôi sẽ làm việc với các địa phương để áp dụng đại trà trên phạm vi toàn quốc vào những tháng đầu năm 2027.

PV: Ông vừa nhắc đến mốc những tháng đầu năm 2027 để có thể áp dụng đại trà trên phạm vi toàn quốc. Đây là một lộ trình khá rõ và cũng khá nhanh. Nhưng để đi từ việc thí điểm, triển khai ở cấp Trung ương đến áp dụng đồng bộ tại các địa phương, chắc hẳn sẽ còn nhiều vấn đề phải giải quyết. Vậy theo ông, đâu là những thách thức lớn nhất khi ngành đường bộ triển khai số hóa một cách toàn diện?

Ông Lê Văn Thanh: Triển khai Nghị quyết 57 được xác định là nhiệm vụ chính trị căn bản, nhằm thay đổi quản lý của nhà nước trong lĩnh vực đường bộ, vì vậy thuận lợi là các địa phương đều sẵn sàng nhập cuộc để triển khai trên diện rộng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn lực về con người và kinh phí vẫn còn hạn chế. Chuyển đổi số cần nguồn lực rất lớn về trí tuệ nhân tạo và công nghệ thông tin – vốn là những lĩnh vực đang rất khan hiếm nhân tài.

Chiến lược của chúng tôi là tuyển dụng nhân tài về phục vụ cơ quan trước, sau đó từ đội ngũ này chúng tôi sẽ phát triển và nhân rộng để hỗ trợ địa phương. Mục tiêu đến năm 2027, chúng tôi sẽ hỗ trợ được các địa phương phát triển cả về nguồn nhân lực và cơ sở dữ liệu, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong kỷ nguyên mới

PV: Vâng, xin cảm ơn ông Lê Văn Thanh về cuộc trò chuyện này.